Constant en in beweging. Vier jaar onderzoek : Wat hebben we geleerd over rituelen

Rituelen kom je overal tegen: van het uitwisselen van ringen op een trouwdag tot koekhappen op het schoolplein op Koningsdag. Ook de Dodenherdenking op 4 mei bestaat uit een reeks van rituelen die ieder jaar herhaald worden en uitdrukking geven aan de Nederlandse geschiedenis en identiteit. Na 75 jaar herdenken van de Tweede Wereldoorlog rijst steeds vaker de vraag: Hoe kunnen herdenkingsrituelen in de toekomst betekenisvol blijven?

 

Wil (86) werd als kind misbruikt door een geallieerde soldaat: ‘Dit heb ik nooit iemand verteld’

Ze zijn een vrijwel onzichtbare groep, de kinderen die in de Tweede Wereldoorlog het slachtoffer werden van kindermisbruik. Erover praten was taboe.
Ook Wil Elbers (86) uit Beuningen hield meer dan zeventig jaar zijn mond over de geallieerde die hem nachtenlang doodsbang maakte.

Hij wil die stilte doorbreken. Dit is zijn verhaal.

Excuses voor slavernij en Holocaust. Kan dat?

Rutte maakt excuses aan Joodse nabestaanden, Amsterdam wil excuses maken voor de slavernij. Kan dat? Filosoof Paul van Tongeren bepleit te erkennen dat we deel uitmaken van gemeenschappen, of we willen of niet. 

Van Tongeren vindt de filosofie van nut, door vragen te stellen in een veld met enkel standpunten. Zoals; kunnen alleen daders excuses aan slachtoffers maken? Wat betekent het als excuses tot stand komen op basis van ­debat, wetenschappelijk onderzoek en politieke besluitvorming? Worden ze beperkt door mogelijke juridische effecten? Wat zijn excuses eigenlijk?

De smokkelkinderen: net op tijd gered en liefdevol opgevangen in Friesland

Honderden Joodse baby’s en peuters werden tijdens de oorlog naar Friesland gebracht, vaak door jonge studentes. De ‘smokkelbern’ (Fries voor smokkelkinderen) werden ze genoemd.

Ouderenpsychiater Manon Kleijweg : “Voor de mensen die ik spreek, voelt de oorlog als gisteren”

Dit jaar staat in het teken van 75 jaar vrijheid. Het is bijna 75 geleden dat de Tweede Wereldoorlog is beëindigd. Maar wil dat ook zeggen dat de oorlog werkelijk is afgelopen? Manon Kleijweg werkt als ouderenpsychiater en heeft in haar praktijk met mensen te maken die nog elke dag met een trauma van de oorlog leven. Dit heeft een impact op hun persoonlijkheid, hun dierbaren en hun leven.

“Tot op de dag van vandaag houd ik me bezig met de behandeling van psychisch leed van een oorlog die 75 jaar geleden ophield.”

Oorlogslevens

Oorlogslevens is het startpunt voor uw zoektocht naar personen tijdens de Tweede Wereldoorlog, op basis van beschikbare bronnen. Oorlogslevens.nl is permanent in ontwikkeling.

 

Het gaat om oorlogsbetrokkenen - nu alleen nog slachtoffers - die tijdens of na de oorlog zijn overleden. Denk daarbij aan gevangenen in (concentratie)kampen en gevangenissen, slachtoffers van bombardementen, tewerkgestelden, verzetsstrijders, militairen, Joodse, Sinti- en Roma-slachtoffers.

‘Opgeven? Wij? Nooit’ : Vrouwen in oorlog: De ongelijke strijd om grond in Colombia

Celia Umenza en Norka Ortiz vechten voor de rechten van de Nasa en de Wayuu, de inheemse volken in Colombia waartoe ze behoren. ‘Voor ons hoort de strijd er altijd bij.’

De politiek van de Holocaust-herinnering in Wit-Rusland : Onderzoek

In het dwangarbeidskamp Maly Trostenets en de omliggende bossen net buiten Minsk vermoordden de nazi’s tussen de 60.000 en 90.000 mensen tussen 1942 en 1944. Een groot deel van hen waren Joden uit Wit-Rusland en uit Midden- en West-Europa. Anne-Lise Bobeldijk doet onderzoek naar de geschiedenis van Maly Trostenets en de complexe herinneringscultuur die rond deze plek is ontstaan.

 

 

Interview : ‘Koppel Holocaust op scholen aan vluchtelingenvraagstuk’

Hoe blijft de Holocaust levend in de herinneringscultuur in Nederland? Is het wenselijk om het onderwerp op scholen te koppelen aan actuele kwesties zoals het vluchtelingenvraagstuk? En welke rol spelen gedenkmonumenten? Marlies Dinjens sprak met Cleveringa-hoogleraar Katja Happe en Wichert ten Have van de International Holocaust Remembrance Alliance over de herdenkingscultuur anno 2020.

 

Tot barstens toe : bij het thema

“Tot barstens toe kan je je hersens afpijnigen of er een beeld wil opdoemen dat die schande en dat leed bij benadering zou kunnen weergeven.” Zo beschreef kunstenaar en schrijver Jan Wolkers de “onmogelijke taak” waar hij voor stond: het vormgeven van een Holocaustmonument voor de Oosterbegraafplaats in Amsterdam.

 

 

Pagina's