Sinti & Roma

Over de genocide op Sinti en Roma tijdens het naziregime is weinig bekend. In heel Europa zijn ze gearresteerd, afgevoerd en vermoord. In kampen en ghetto’s moesten ze zware arbeid verrichten. Honderdduizenden Sinti en Roma kwamen om, waarvan meer dan de helft jonger was dan 14 jaar. Het lot van negen kinderen staat hier centraal. Zij spreken voor al diegenen die vermoord werden.

Het verhaal achter de praalwagens : De vroege herinneringscultuur verbeeld

In de WO2-zoekmachine Oorlogsbronnen.nl komen miljoenen bronnen uit honderden verschillende erfgoedcollecties samen. Iedere bron kent een eigen verhaal en achter elk verhaal schuilen verschillende bronnen. Dit keer in ‘Oorlogsbron uitgelicht’: een bijzondere praalwagenoptocht kort na de bevrijding, die ervaringen uit de bezettingstijd verbeeldde.

Duizenden Westerborken

Toen ik de kans kreeg om te gaan promoveren op de kampgeschiedenis van Westerbork, greep ik die met beide handen aan. Niet dat ik al veel wist over Westerbork. Mijn kennis reikte niet veel verder dan het feit dat Nederlandse Joden vanuit deze plek waren gedeporteerd naar de vernietigingskampen in het oosten. Ik kon mijn onderzoek dus behoorlijk ‘blanco’ beginnen. Ik koos voor een insteek waarbij ik de persoonlijke beleving van de kampingezetenen centraal stelde door te onderzoeken wat zij over hun kampervaringen schreven in brieven, dagboeken en memoires.

Herinneringen aan Iwan : De processen tegen John Demjanjuk

Journalist Margalith Kleijwegt was in de jaren tachtig als verslaggever voor Vrij Nederland aanwezig bij het proces tegen John Demjanjuk in Israël. Hij stond daar terecht voor de misdaden die hij tijdens de Tweede Wereldoorlog in vernietigingskamp Treblinka zou hebben gepleegd. De getuigen wisten het zeker: John Demjanjuk was Iwan de Verschrikkelijke, de beul van Treblinka. Toch werd hij in 1993 vrijgesproken – de getuigen hadden het mis.

Kinderen willen rituelen die ze begrijpen

Kinderen vinden het herdenken van de Tweede Wereldoorlog heel belangrijk, maar nemen minder vaak deel aan herdenkingen. En het draagvlak voor herdenken en vieren is kleiner dan bij volwassenen. De vraag is dus hoe we de vorm van herdenken en vieren het best kunnen laten aansluiten bij de wensen van kinderen. Promovenda Bertine Verloop onderzoekt wat kinderen zelf willen.

Joods verzet

In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, hebben Joden zich niet gedwee laten wegvoeren, maar hebben ze zich op tal van manieren tegen de nazipolitiek gekeerd: door onder te duiken, door de bureaucratie te ontregelen en door al vroeg actief deel te nemen aan uiteenlopende vormen van verzet. Waarom was daar lange tijd zo weinig over bekend? Een gesprek met historicus Ben Braber.

Zij spreken voor alle kinderen die vermoord werden

Tijdens de Tweede Wereldoorlog kwamen honderdduizenden Sinti en Roma om. Meer dan de helft was jonger dan 14 jaar. Daarover is nog altijd weinig bekend.

De online tentoonstelling 'De vergeten genocide' bestaat sinds 2012 en is op dit moment (Zomer 2018) beschikbaar in het Nederlands, Duits, Pools, Engels, Hongaars, Kroatisch, Tsjechisch en Roemeens. Instellingen en onderzoekers uit diverse landen hebben eraan meegewerkt. 'De vergeten genocide' is een digitale tentoonstelling van het Nationaal Comité 4 en 5 mei.

Ander verleden, gedeelde vrijheid : Onderzoek naar de betrokkenheid van tweede en derde generatie Turkse en Marokkaanse Nederlanders bij 4 en 5 mei

Hoe kun je Nederlanders met een Marokkaanse en Turkse achtergrond beter bij het herdenken en vieren op 4 en 5 mei betrekken? Op verzoek van het Nationaal Comité deed het Verwey-Jonker Instituut onderzoek naar het antwoord op die vraag. Conclusie: de betrokkenheid van de tweede en derde generatie Turkse en Marokkaanse Nederlanders bij 4 en 5 mei kan worden vergroot door het onderwijs over de Tweede Wereldoorlog en de activiteiten op 4 en 5 mei beter te laten aansluiten bij hun belevingswereld.

Oorlog, liefde en strijdbaarheid

Hedy d'Ancona en Ernst Jansz in gesprek met elkaar over hun jeugdjaren, over de invloed van de Tweede Wereldoorlog op hun familie, over geliefdes die op hun schreden terugkeren en over hun onvervalste strijdbaarheid.

Cameraman onder de nazi’s : Hoe onderscheid je echte herinneringen van pseudoherinneringen?

Het geheugen werkt niet als een filmcamera. Het is geen reproducerende instantie, eerder een reconstruerende. Je kunt niet ‘terugspoelen’ of letterlijk terugkijken in je herinneringen. Sterker nog: gebeurtenissen uit het verleden kunnen in het geheugen zijn vervormd. Cameraman onder de nazi’s van voormalig Arq-medewerker Wim Visser laat heel mooi zien hoe dit fenomeen een rol kan spelen bij herinneringen van oorlogsgetuigen.

Pagina's