Effectiviteit van psychedelica bij de behandeling van psychiatrische aandoeningen : inleiding

In een serie van vijf reviews behandelen we de effectiviteit van psychedelica bij de meest voorkomende psychiatrische aandoeningen. In deze inleiding geven we een korte beschrijving van de plaats van psychedelica in de geschiedenis van de ontwikkeling van psychofarmaca. In de discussie komen de belangrijkste overkoepelende vragen aan de orde die gelden bij de huidige stand van zaken.

 

Psychedelica en psychiatrie

Psychedelica bestaan al sedert de oudheid. Ze worden gebruikt voor het opwekken van bijzondere, geestverruimende ervaringen. Sinds de jaren 40 van de vorige eeuw ontstond onder psychiaters en onderzoekers veel optimisme over de klinische mogelijkheden, maar onder druk van een wereldwijd verbod ebde deze belangstelling weer weg aan het eind van de jaren 60 (Pollan 2019). Sinds het begin van dit millennium is er weer een duidelijke opleving van klinische toepassingen en neurobiologisch onderzoek.

Psychedelica bij de behandeling van PTSS

ACHTERGROND

Een posttraumatische stressstoornis (ptss) is vaak een chronische aandoening, ondanks de beschikbaarheid van diverse bewezen effectieve behandelopties. De toepassing van psychedelica biedt nieuwe behandelmogelijkheden.

DOEL

Een overzicht van effectstudies, therapeutische context en mogelijke werkingsmechanismen van verschillende soorten psychedelica bij de behandeling van ptss.

METHODE

‘Scoping review’ van de bestaande literatuur voor mdma, ketamine, en klassieke psychedelica.

Terugkijken Webinar “Traumatherapie in coronatijd, doen of niet doen?”

Dinsdag 19 mei heeft het webinar plaatsgevonden over Traumabehandeling in Coronatijd, doen of niet doen? Ruim 600 geïnteresseerden, zowel leden als niet-leden, hebben de gelegenheid gekregen om te luisteren naar de boeiende presentaties van dr. Tim Wind en drs. Liesbeth Rencken over de plek van traumabehandeling in een collectieve crisis zoals de Corona pandemie.

 

Dit is de behandeling die de wereld belooft te verlossen van trauma (misschien wel het grootste probleem voor de volksgezondheid)

In therapie? Grote kans dat je EMDR krijgt.
Deze traumabehandeling is simpel, efficiënt en geliefd bij psychologen.
Die aandacht voor trauma is goed nieuws: het ligt ten grondslag aan veel psychische problemen.

Maar een wondermiddel is EMDR niet.

Cultureel aangepaste behandelmethoden

Veel onderzoeken laten zien dat gangbare evidence-based behandelmethoden, zoals cognitieve gedragstherapie, universeel toepasbaar zijn mits ze cultureel aangepast worden. Zonder culturele aanpassing is het behandeleffect doorgaans kleiner bij patiënten die tot minderheidsgroepen behoren. Over het wat en hoe van culturele aanpassing bestaan echter verschillende opvattingen.

Laatste redmiddel bij depressie, PTSS en verslaving?

In deze eeuw zijn in de psychiatrie nauwelijks nieuwe geneesmiddelen beschikbaar gekomen en ook in de psychotherapie bouwt men voort op innovaties uit het verleden. Op zoek naar effectieve interventies bij therapieresistente depressie, posttraumatische stressstoornis (PTSS) en verslaving wordt nu de waarde onderzocht van middelen als ketamine, psilocybine en MDMA, vaak in combinatie met psychotherapie. Een rondgang langs enkele wetenschappelijke initiatieven.

'EMDR is geen wondermiddel' : Interview met GZ-Psycholoog Bianca Boyer

Bianca Boyer werkt in Haarlem als gz-psycholoog en cognitief gedragstherapeut. Ook is ze als universitair docent verbonden aan de Universiteit van Amsterdam. In 2016 promoveerde ze op de effectiviteit van cognitieve gedragstherapie bij jongeren met adhd. Boyer onderging zelf Eye Movement Desensitization and Reprocessing (emdr) en is daar niet onverdeeld positief over. ‘Het is een heel mooie techniek, maar patiënten en therapeuten verwachten er vaak te veel van.’

De scepsis niet voorbij

Willem van der Does beschouwt emdr als een omweg tussen twee modellen van exposurebehandeling. Volgens hem is het een merknaam die niet thuishoort in professionele richtlijnen. ‘emdr is niet gepresenteerd als een variant op een gedragstherapeutische techniek, maar als een therapeutische stroming.’

 

Forum EMDR : Hoe de scepsis uit het lab verdween

EMDR wordt gebruikt bij de behandeling van  een posttraumatische stressstoornis (ptss).  Zo’n dertig jaar geleden beschouwde Marcel van den Hout de methode als onzin. Maar hij is van mening veranderd: ‘Ik weet nog goed hoe op een vrijdagmiddag student-assistent Elske Salemink me de uitdraai van de statistische berekeningen liet zien. Ik was verbijsterd.'

 

Pagina's