Maatschappij en krijgsmacht in Nederland

Verwaarloost Nederland uit zuinigheid en naïviteit al sinds mensenheugenis zijn leger? Het is een vaak gehoord sentiment, maar kloppen doet het volgens Ben Schoenmaker niet als je de geschiedenis aanschouwt. Al raakte de krijgsmacht in de laatste decennia wel haar vanzelfsprekende centrale plaats in de maatschappij kwijt.

 

In 1959 verscheen er een rapport van de Nationale Raad Welzijn Militairen (NRWM), waarin de conclusie werd getrokken dat het met de relatie tussen maatschappij en krijgsmacht in Nederland slecht was gesteld. Er zou sprake zijn van “een vrij algemene apathie van het volk jegens het wel en wee van de krijgsmacht”. Hiermee onderschreef de NRWM een klacht die door de legerleiding al vaker was geuit. De samenleving had volgens haar te weinig belangstelling voor de landsverdediging, met als gevolg dat zij onvoldoende weerbaar zou zijn tegenover de ernstige dreiging die uitging van de Sovjet-Unie en haar communistische bondgenoten.

 

Waar waren deze zorgen over een te slappe houding van de Nederlandse bevolking op gebaseerd? En waren die terecht? Wat valt er – in kort bestek – nog meer over de relatie tussen maatschappij en krijgsmacht te zeggen? En welke ontwikkelingen hebben zich daarin sinds 1945 voorgedaan? Dit artikel geeft op deze complexe vragen een verkennend antwoord.

Referentie: 
Ben Schoenmaker | 2022
In: WO2 : Onderzoek uitgelicht ; ISSN: 2213-6177 | 11 | 3 | Juni
https://www.tweedewereldoorlog.nl/onderzoekuitgelicht/vechten-voor-vrijheid/maatschappij-en-krijgsmacht-in-nederland/
Trefwoorden: 
dienstplicht, geschiedenis, krijgsmacht, maatschappij, samenleving, verwaarlozing