Column : Weg met rampennationalisme

Alweer ruim een jaar geleden werden verschillende gebieden in Noordwest-Europa opgeschrikt door zware overstromingen. In Nederland werd met name Zuid-Limburg getroffen, vooral het doorgaans zo pittoreske Valkenburg kreeg te maken met ernstige wateroverlast. Desondanks bleef het bij materiële schade - dit was elders wel anders. In België stierven er minstens 41 mensen als gevolg van de watersnood. In de Duitse deelstaten Noordrijn-Westfalen en Rijnland-Palts kwamen zeker 166 mensen om het leven.

 

Kijken naar het leed van anderen

Wat beweegt mensen om bij wijze van uitje naar een rampgebied af te reizen? En hoe terecht is de aanname dat ramptoerisme gedreven wordt door sensatiezucht?
‘Ramptoerisme kan ook een manier zijn om de wereld beter te begrijpen.’

NIMH-onderzoek naar scheepsramp Van Imhoff geeft slachtoffers een gezicht

Op 19 januari 1942 vond in de Indische Oceaan een scheepsramp plaats, waarbij meer dan 400 burgerslachtoffers vielen. Deze mannen, allen van Duitse of Oostenrijkse afkomst, waren in Nederlands-Indië vanaf 10 mei 1940 geïnterneerd geweest vanwege hun status als staatsburger van de vijand – in tijden van oorlog toentertijd gebruikelijk. Medio 2022 is bij het Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH) in Den Haag een nieuw onderzoek naar deze scheepsramp gestart, in het bijzonder om de slachtoffers een gezicht te geven.

 

Column : Samen sta je sterker

Op 17 juli 2014 stortte vlucht MH17 van Malaysia Airlines neer in Oekraïne. Alle 298 inzittenden kwamen daarbij om het leven. Een van de slachtoffers is mijn vader. Hij was onderweg naar Surabaya voor de uitvaart van zijn moeder. Een dag voor de ramp was mijn oma onverwachts overleden.

Column : Oorverdovende stilte

Stil ben je, heel stil.
Met donkere ogen kijk je mij aan.
Terwijl ik jou de vragen stel die gesteld worden bij een intakegesprek.
Je pupillen zijn zwart en groot.
Angstig en wantrouwend.
Je door de zon verkleurde Batman pet staat scheef op je hoofd.
Als jouw jongere broertje huilt geef jij hem wat hij hebben wil.
Ook hij moet stil zijn.

 

 

Twee gezichten van de Bijlmervliegramp

Dertig jaar na de Bijlmervliegramp blijkt de belangstelling daarvoor groter dan ooit. KRO-NCRV gaf opdracht een spannende serie genaamd Rampvlucht te maken over de ramp in vijf afleveringen. De nog jonge Omroep ZWART produceerde de documentaire Een gat in mijn hart, over de kinderen van toen, zij die de ramp overleefden en tekeningen daarvan maakten.

‘Niemand kan alle problemen van de wereld oplossen, maar iedereen kan een beetje doen’ : Michel Dückers, bijzonder hoogleraar Crises, Veiligheid en Gezondheid

Wat maakt dat de aanpak van een crisis goed uitpakt? ‘Ik zal je even mijn kernvergelijking uitleggen. Je hebt dus vijf verschillende componenten. De eerste is…’ Ik had mijn vraag nog niet afgemaakt of Michel Dückers begon al met een gedetailleerde uiteenzetting van zijn nieuwste model met betrekking tot rampen. Vijf voorspellende variabelen die mathematisch worden versterkt door een vermenigvuldiger – een som waarmee het oordeel over de aanpak van rampen en crises effectief kan worden begrepen.

Samenkomsten en Joodse rituelen tijdens lockdowns

Voor zijn masterscriptie onderzocht Joost Blokker Joodse rituelen tijdens de covidpandemie. Hoe werden de eeuwenoude gebruiken vertaald naar deze crisis en hoe werd het gevoel van samenzijn in stand gehouden?

 

Een laatste groet op anderhalve meter

Zoals de hele samenleving tijdens de pandemie op z’n kop kwam te staan, moest ook de uitvaartsector improviseren. Rouwen gebeurde op afstand, het aantal gasten was beperkt. Wat waren de gevolgen van die ingrijpende veranderingen? Een dubbelinterview. ‘De kracht van het ritueel is eens te meer duidelijk geworden.’

 

Intervieuw met Bertine Mitima-Verloop en Guus Sluiter.

Kenmerken van rituelen

Rituelen ontstaan vaak na momenten van verlies of andere schokkende gebeurtenissen. Bloemen worden neergelegd na een tragisch ongeluk; een protestmars wordt gelopen na zinloos geweld; of een begraafplaats wordt bezocht ter nagedachtenis aan degenen die omkwamen in de Tweede Wereldoorlog.

 

Maar waarom doen wij eigenlijk aan rituelen? Wat hebben rituelen te bieden op momenten van rouw en verlies?

 

Pagina's