In 2025, het jaar dat Stichting 1940-1945 80 jaar bestaat, kwam er een einde aan de bijzondere leerstoel Stichting 1940-1945. Geschiedenis en betekenis van verzet tegen onderdrukking en vervolging. In een terugblik op tien jaar leerstoel houdt prof. dr. Ismee Tames een warm pleidooi voor "zorgzaamheid' als onderdeel van verzet. 

‘Het koloniale en slavernijverleden is geen afgesloten hoofdstuk. Dat verleden werkt nog altijd door in het heden’, zegt prof. dr. Esther Captain. Ze is historicus, bijzonder hoogleraar Intergenerationele Impact van Kolonialisme en Slavernij aan de Universiteit Utrecht en senior onderzoeker bij het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde (KITLV) in Leiden.

Na het overlijden van haar moeder stuitte journaliste Sheila Sitalsing op een geheim dat een leven lang bewaard was gebleven: haar grootouders waren lid van de NSB. Ze schreef er het boek Waar ik me voor schaam over.

Ook vrouwen werkten tijdens de Tweede Wereldoorlog samen met de Duitse bezetter – een feit waar nog altijd een hardnekkige taboesfeer omheen hangt. We herinneren ons deze ‘foute’ vrouwen steevast op dezelfde manier: als losbandige figuren die na de bevrijding slachtoffer werden van de opgekropte volkswoede. Dat beeld laat zien hoe we vrouwen nog steeds liever als slachtoffers dan als daders zien. Het maakt ook duidelijk hoe hardnekkig onze moralistische blik op vrouwelijke seksualiteit is en hoe ongemakkelijk we het vinden om kritisch te reflecteren op onze eigen nationale moraal.